خط صینی: تعامل مشترک هنر خوشنویسی اسلامی و چینی

خط صینی: تعامل مشترک هنر خوشنویسی اسلامی و چینی

علی محمد سابقی

مقدمه: اگر ابداع حروف و نوشتن را (در هر زبانی) به عنوان اولین اختراع بزرگ فرهنگی آن به پذیریم، آنگاه خوشنویسی دومین اختراع بزرگ فرهنگ چین به شمار می¬رود که بر کاراکتر¬های چینی استوار است. هنر خوشنویسی، از هنر¬هایی است که در میان گنجینه¬های غنی هنر چینی، از جایگاه ممتازی برخوردار است. هنرمند خوشنویس می تواند با استفاده از قلم مو و از طریق شکل دادن به کاراکتر¬های چینی، ایده¬های زیبا، سبک هنری، تفکر و احساس، شخصیت و حالات روحی و روانی خود را یکجا و در یک خط بیان کند.

ادامه نوشته

روابط فرهنگی ایران و چین: گذشته، حال و آینده

روابط فرهنگی ایران و چین: گذشته، حال و آینده

بمناسبت سفر آقای شی جین پینگ رییس محترم جمهوری خلق چین به جمهوری اسلامی ایران. بهمن ماه 1394

علی محمد سابقی[1]

 

چکیده­ ی مقاله:

  بررسی مورخان نشان می­ دهد که پیشینه­ ی روابط سیاسی و فرهنگی ایران و چین به بیش از دو هزار و ششصد سال می ­رسد و دو کشور کهنسال در دوران باستان، با جاده­ ی معروف ابریشم که از مشرق تا مغرب امتداد داشت و خطوط دریایی که از خلیج فارس و بندرهای سیراف و هرمز به دریای چین کشیده می­ شد، با یکدیگر پیوند می­ یافتند. این روابط که در عهد ساسانیان گسترش یافته بود، پس از ظهور اسلام و اسلام آوردن ایرانیان، توسعه­ ی بیشتری پیدا کرد. اگرچه مناسبات میان دو تمدن بزرگ ایران وچین همه جانبه و گسترده بود، ولی مناسبات فرهنگی آنان در قالب ادیان و مذاهب شکل گرفت و ماندگارترین کالای مبادله شده­ ی میان دو ملت، مبادلات فرهنگی و دینی است. آثار برجای مانده از دین­ های نسطوری، زرتشتی، و آیین­ های بودایی و مانوی، و از همه مهمتر، دین اسلام، که توسط تجار و بازرگانان و مبلغان دینی ایرانی، بدون توسل به تبلیغ مستقیم در سرزمین چین معرفی و گسترش یافت، و میلیون­ ها چینی را جذب این ادیان نمود، گویای این حقیقت است.

---

[1] - پژوهشگر فرهنگ بین الملل و رایزن سابق فرهنگی ایران در چین (1383-1379)

ادامه نوشته

برگزاری دومین نشست پژوهشی « از شرق تا شرق» تحت عنوان: انسان و هنر در اندیشه چین

برگزاری دومین نشست پژوهشی « از شرق تا شرق»

تحت عنوان: انسان و هنر در اندیشه چین

 

به همت گروه هنر پژوهشکدۀ هنر فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران و همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه هنر، دومین نشست پژوهشی از سلسله نشستهای پژوهشی «از شرق تا شرق» در تاریخ 29 آذرماه 1394 تحت عنوان « انسان و هنر در اندیشه چین» در تالار فارابی دانشگاه هنر برگزار شد. در این نشست که با حضور تعدادی از اساتید و دانشجویان و علاقمندان به مباحث هنری برگزار شد، تعدادی از محققان و پژوهشگران یافته های خود پیرامون موضوع انسان و هنر در اندیشه چینی را بصورت مقاله ارایه نمودند که موضوع مقالات و مباحث مطرح شده به شرح زیر بود:

ادامه نوشته

«یین و یانگ» نماد اندیشۀ چینی

«یین و یانگ» نماد اندیشۀ چینی

علی محمد سابقی

ارایه شده در دومین نشست پژوهشی از «شرق تا شرق» انسان در هنر و اندیشه چینی 29 آذرماه 1394

 

جایگاهی که فلسفه در فرهنگ و تمدن چین دارد را می­توان با منزلتی که دین در سایر فرهنگ­ها و تمدن­ها از آن برخوردار است، مقایسه کرد. فلسفۀ چینی تنها در پرتو اندیشۀ چینی قابل فهم است و رفتار چینی­ها بدون درک این دو قابل فهم نخواهد بود[i]. مطالعۀ نطام هستی (آسمان) و انسان، یکی از نخستین موضوعات فلاسفۀ چین، به ویژه فیلسوفان قدیم بوده است[ii]. به همین خاطر چینی­های باستان، نخستین دانشی را که به کودکان خود آموزش می­دادند فلسفه بود. آموختن با خواندن کتاب­های چهارگانۀ منتخبات کنفوسیوس، کتاب مِنسیوس، دانش بزرگ، و اصول اعتدال آغاز می­شد. شیوۀ آموزش به کودکان نیز فراگرفتن حروف کلاسیکی بود که از سه حرف موزون تشکیل می­شد تا آسان­تر در حافظۀ کودکان جایگیر شود و نخستین جملۀ درس سه حرفی آن­ها چنین بود: «سرشت انسان در اصل نیکو است».

---

[i] - هرلی گلنسر کریل/ تاریخ اندیشه در چین/ مترجم: مرضیه سلیمانی/ تهران، انتشارات نشر ماهی/ چاپ اول، 1393/ ص 9.

2- چانگ چی جی/ فرهنگ سنتی چین/ مترجم: علی محمد سابقی/ تهران، انتشارات بین المللی الهدی/ چاپ اول، 1392/ص 65.

ادامه نوشته

افتتاح رشته زبان و ادبیات چینی در دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه تهران

افتتاح رشته زبان و ادبیات چینی در دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه تهران

 

صبح امروز(28/9/1394) رشته زبان و ادبیات چینی با حضور رییس دانشگاه تهران و سفیر جمهوری خلق چین و تعدادی از مسئولان، اساتید و دانشجویان دانشگاه تهران در دانشکده زبانهای خارجی این دانشگاه افتتاح شد. در این مراسم رییس دانشگاه، رییس دانشکده و سفیر چین با اشاره به اهمیت فراگیری زبان و نقش آن در توسعه همه جانبه روابط بین ایران و چین مطالب مفصلی را بیان نمودند. دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر حدود 9 کرسی زبان خارجی و 3 کرسی زبان به عنوان زبان دوم در دانشکده زبانهای خارجی دایر نموده است 

ادامه نوشته

چهلمین روز درگذشت دکتر کیومرث امیری

آن که نمرده است و نمیرد تویی

 

اهمیت و ارج زندگی همین است که موقت است،

تو باید جاودانگی خودت را در جای دیگری نشان بدهی،

و آنجا «انسانیت» است!

فریدون مشیری

 

«یک حرف از هزاران»

درست یکسال پیش بود که مراسم خداحافظی جناب آقای دکتر کیومرث امیری رایزن جدید فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در فیلیپین، پیش از عزیمت به محل مأموریت، در مرکز بازشناسی اسلام و ایران و در خیابان فلسطین برگزار شد. بنده نیز به واسطه دوستی و رفاقت دیرینه و سی ساله­ای که با او داشتم، در این مراسم شرکت کرده بودم و ساعات خوشی در این بزم خوبان سپری شد. 

ادامه نوشته

آشنایی با ترجمه های چینی قرآن کریم

آشنایی با ترجمه ­های چینی قرآن کریم

بازنویسی و تدوین: علی محمد سابقی

مقدمه:

دانشکده­ ی شرق­شناسی دانشگاه پکن که بخش زبان و ادبیات فارسی این دانشگاه نیز در این دانشکده قرار دارد، هر پنج سال یک­بار سمینار بین المللی شرق­شناسی برگزار و از اساتید و شرق­شناسان کشورهای مختلف برای حضور در این سمینار دعوت به عمل می­آورد. در سال 1381که یکی از این سمینارها برگزار شد، از ایران هم از آقای مهندس محمد علی سادات(مؤلف کتاب­های دینی مقطع دبیرستان آموزش و پرورش در ایران) برای شرکت در این سمینار دعوت شده بود. طبعا، از اینجانب نیز که در آن تاریخ رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین بودم، دعوت به عمل آمد. 

ادامه نوشته

مقدمه مؤلف بر كتاب "جامعه و فرهنگ چين"

به نام خداوند جان و خرد

 

پیشگفتار

 

ای بهارستان فطرت، ای نگارستان چین

ای خزانت را هزاران باغ گل در آستین

«خلیل الله خلیلی شاعر معاصر افغانستان»

 

در آخرین قرن از هزاره­ی دوم، جهان با تحولات مثبت و منفی فراوانی که از نظر حجم و تأثیر گذاری با تحولات تمام تاریخ مدون بشری برابری می­کند روبه­رو شد و کشورها و ملت­های جهان تجربیات تلخ و شیرین بسیاری را پشت سر نهاده و شاهد تحولات زیادی بودند. در این یکصد سال، کشورها و ملت­های تاریخی و بزرگ زیادی از صفحه­ی روزگار محو و کشورها و ملت­های جدیدی جای آن­ها را گرفتند. البته، بودند کشورها و ملت­هایی هم که علی­رغم رویارویی با سختی­ها و چالش­های فراوان، با اتخاذ راه­کارهای مناسب و رویکردهای درست، هم­چنان به حیات خود ادامه داده و مسیر رشد و پویایی و توسعه را پیمودند. سرعت این تغییر و تحولات در برخی از مناطق جهان کند و محدود و در دیگر مناطق شتابان و گسترده­ بود،

ادامه نوشته

انتشار كتاب جامعه و فرهنگ چين

به آگاهي چين­پژوهان و دوست­داران آشنايي با جامعه و فرهنگ چين مي­رساند؛ كتاب« جامعه و فرهنگ چين» در سه مجلد به خامه­ي علي­محمد سابقي ـ رايزن فرهنگي پيشين جمهوري اسلامي ايران در پكن ـ با همكاري معاونت آموزشي و پژوهشي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در مجموعه­ي «آشنايي با جامعه و فرهنگ كشورها» از سوي انتشارات بين­المللي الهدي منتشر شد.

مطالب گوناگون و آگاهي­هاي گسترده و بسيار سودمند اين كتاب ـ كه بيش­تر از منابع دست اوّل و موثّق چيني و غربي برگرفته شده ـ آن را به درستي در جايگاه يك دايرةالمعارف حوزه­ي فرهنگي و اجتماعي چين نشانده است.

ادامه نوشته

نقش مغولها در انتقال فرهنگ، هنر، علوم و فنون ايران

نقش مغول­ها در انتقال فرهنگ، هنر، علوم و فنون ايران

 و آسياي مركزي به سرزمين چين

(براساس اسناد و مدارك تاريخي چين)

علي محمد سابقي[1]

مقدمه:

روابط تاریخی و فرهنگی چین و ایران

به گواهی تاریخ و تاریخ نگاران، هیچ دو ملت و فرهنگ و تمدن بزرگی را نمی­توان یافت که مانند ایران و چین بن مایه­ی مبادله و تعامل و پیوستگی عمیق و دیرینه­ی فرهنگی را در ژرفای تاریخ آزموده باشند. این سرو بلند قامت همواره سبز و کهنسال ارتباطات میان دو ملت که در فراخنای تاریخ پیوسته جریان داشته است، در خلال دو سه قرن گذشته بر اثر عوامل گوناگون و تند باد حوادث داخلی و خارجی شاخ و برگ و بارش فروریخته و اینک به ظاهر خشک و کم ثمر می­نماید. ولی در روزگاران گذشته از پر ثمر­ترین روابط فرهنگی به شمار می­رفته که ریشه­های آن از شرقی ترین سواحل چین تا اقصای غرب جغرافیایی گسترش داشته و آمد و شد کنندگان و باشندگان در کناره­های جاده­ی کهن ابریشم،

---

[1] - پژوهشگر مسایل فرهنگی بین المللی

ادامه نوشته